Bunpo Dojo

Phân biệt と, ば, たら và なら

Cả bốn đều dịch là “nếu… thì…”, nên người học rất hay dùng lẫn lộn. Thật ra mỗi mẫu có phạm vi riêng: と cho kết quả tất yếu, ば nhấn vào điều kiện, たら cho việc xảy ra sau khi điều kiện đã thành hiện thực, なら cho lời khuyên dựa trên điều người kia vừa nói.

Nếu chỉ nhớ một điều: trong văn nói, たら dùng được rộng nhất. Khi phân vân, chọn たら thường an toàn.

Vると、〜 N5

A thì tất nhiên B: quy luật, máy móc, thói quen, chỉ đường.

Dùng khi:

  • Kết quả lần nào cũng xảy ra khi có A: quy luật tự nhiên, cách máy móc hoạt động, thói quen
  • Chỉ đường: まっすぐ行くと、右に駅があります
  • Vế sau không dùng ý chí, nhờ vả, rủ rê (〜てください, 〜ましょう, 〜たい)
  1. Cứ đến mùa xuân là hoa anh đào nở.
  2. Bấm nút này thì tiền thừa sẽ ra.

〜ば(条件形) N4

Chỉ cần A thì B: nhấn vào điều kiện.

Dùng khi:

  • Nhấn mạnh A là điều kiện để B xảy ra; 〜ばいい = “chỉ cần… là được”
  • Hay đi với kết quả mong muốn, lời khuyên
  • Nếu vế trước là động từ hành động thì vế sau khó dùng nhờ vả, mệnh lệnh; vế trước là trạng thái (ある, tính từ…) thì thoải mái hơn
  1. Uống thuốc này là khỏi ngay thôi.
  2. Nếu có thời gian thì đi cùng không?

〜たら(条件) N5

Khi / nếu A xảy ra rồi thì B: dùng rộng nhất.

Dùng khi:

  • Giả định chung chung: “nếu…”
  • Việc chắc chắn sẽ xảy ra: “khi… xong thì…” (家に着いたら、電話します)
  • Vế sau dùng thoải mái: nhờ vả, rủ rê, ý chí đều được
  1. Nếu trời mưa thì trận đấu bị hủy.
  2. Đến ga thì gọi điện cho tôi nhé.

〜なら N4

Nếu (đúng là) A thì…: dựa trên chuyện người kia vừa nói.

Dùng khi:

  • Nhận chủ đề người kia vừa nêu rồi đưa lời khuyên, ý kiến
  • Việc ở vế sau có thể xảy ra TRƯỚC A: 京都へ行くなら、新幹線が便利です
  • Đi thẳng với danh từ: 日本料理なら、この店がおいしいです
  1. “Tuần sau tôi đi Kyoto.” “Kyoto thì nên đi chùa Vàng.”
  2. Nếu định mua máy tính thì nên đến Akihabara.

Cùng một tình huống, khác nhau ở đâu

Đến ga rồi thì gọi cho tôi.
Nếu định đi ra ga thì đường này gần hơn.

たら: gọi điện SAU khi đã đến ga. なら: lời khuyên đưa ra TRƯỚC khi đi, dựa trên việc người kia định đi.

Đến xuân là trời ấm lên (quy luật).
Khi nào sang xuân thì mình đi du lịch nhé.

と không đi với lời rủ ở vế sau; muốn rủ, hẹn thì dùng たら.

Lỗi hay gặp

  • Sai日本に来ると、連絡してください。

    Đúng日本に来たら、連絡してください。

    Vế sau là lời nhờ (〜てください) nên không dùng と; たら dùng được.

  • Sai東京へ行ったら、新幹線が便利です。

    Đúng東京へ行くなら、新幹線が便利です。

    Đi bằng tàu xảy ra trước khi đến Tokyo. たら nghĩa là sau khi đã đến nơi, nên phải dùng なら.

  • Saiお金があると、車を買いたいです。

    Đúngお金があったら、車を買いたいです。

    Vế sau là mong muốn (〜たい), と không dùng được; たら (hoặc あれば) tự nhiên hơn.

Tự hỏi mình trước khi chọn

  1. Vế sau có phải nhờ vả, rủ rê, ý chí, mong muốn không? Có thì loại と; たら là lựa chọn an toàn.
  2. Việc ở vế sau xảy ra trước điều kiện, hoặc bạn đang khuyên dựa trên lời người kia? → なら.
  3. Đây là quy luật, máy móc, chỉ đường, lần nào cũng vậy? → と.
  4. Muốn nhấn mạnh “chỉ cần thế là đủ” (〜ばいい)? → ば.

Luyện tập

Chọn câu đúng: “Đến sân bay thì nhắn tin cho tôi nhé.”
  1. 空港に着くと、メールしてください。
  2. 空港に着いたら、メールしてください。
  3. 空港に着くなら、メールしてください。
  4. 空港に着けば、メールしてください。
Xem đáp án và giải thích
空港に着いたら、メールしてください。
Nhắn tin sau khi đã đến nơi, vế sau là lời nhờ → たら.
「日本語の辞書を買いたいんですが。」「__、駅前の本屋がいいですよ。」
  1. 辞書を買うと
  2. 辞書を買ったら
  3. 辞書を買うなら
  4. 辞書を買えば
Xem đáp án và giải thích
辞書を買うなら
Khuyên dựa trên điều người kia vừa nói, việc đến tiệm xảy ra trước khi mua → なら.
Chọn câu tự nhiên nhất: “Rẽ phải ở góc kia là thấy bưu điện.”
  1. あの角を右に曲がると、郵便局があります。
  2. あの角を右に曲がるなら、郵便局があります。
  3. あの角を右に曲がりたら、郵便局があります。
  4. あの角を右に曲がるので、郵便局があります。
Xem đáp án và giải thích
あの角を右に曲がると、郵便局があります。
Chỉ đường, kết quả tất yếu → と.

Nội dung trang này từ đâu

Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.