N4Nhờ vả・đề nghị・rủ rê・mệnh lệnh
Vなさい
(Bố mẹ nói với con…) … mau!
Cách dùng
Diễn đạt mệnh lệnh hoặc thúc giục: “… mau”, “hãy …”; kết hợp là động từ thể ます bỏ 「ます」 + 「なさい」 (します → しなさい、考えます → 考えなさい). Giọng nhẹ hơn thể mệnh lệnh, nhưng mang rõ quan hệ trên dưới: chỉ người có vị trí cao hơn dùng với người thấp hơn — cha mẹ với con, thầy với trò, cấp trên với cấp dưới. Dùng với người ngang hàng hay cấp trên là rất thất lễ. Cũng hay gặp trong lời chỉ dẫn của đề thi (答えなさい = hãy trả lời).
Ví dụ
- 早く宿題をしなさい。Làm bài tập mau lên!
- 早く宿題をしなさい。Mau đi làm bài tập.
- よく考えなさい。Suy nghĩ cho kỹ vào.
Cách dùng chi tiết
Mệnh lệnh, thúc giục của người trên với người dưới
- 早く宿題をしなさい。Làm bài tập mau lên!
- よく考えなさい。Suy nghĩ cho kỹ vào.
Lời chỉ dẫn trong đề thi
- 次の質問に答えなさい。Hãy trả lời các câu hỏi sau.
Lỗi hay gặp
- Có giới hạn rõ ràng về quan hệ trên dưới: chỉ cha mẹ với con, thầy với trò, cấp trên với cấp dưới. Dùng với người ngang hàng hay cấp trên là rất thất lễ.
- Giọng nhẹ hơn thể mệnh lệnh (しろ・行け), nhưng vẫn là mệnh lệnh.
- Không thêm 「ください」: sai しなさいてください.
Phân biệt 「Vなさい」 và 「命令形/禁止形」
Đều là mệnh lệnh, 「なさい」 nhẹ hơn thể mệnh lệnh, mang ý dạy bảo, thúc giục; thể mệnh lệnh thô và cứng hơn. Cần xem mức độ có hợp ngữ cảnh không.
Mẫu so sánh: 命令形/禁止形
Phân biệt 「Vなさい」 và 「Vてください」
「なさい」 có quan hệ trên dưới rõ ràng (người nói ở vị trí cao hơn), chỉ dùng khi cha mẹ nói với con, thầy nói với trò, cấp trên nói với cấp dưới; 「てください」 là lời nhờ lịch sự trung tính. Ngữ cảnh là với người ngang hàng hay cấp trên mà dùng 「なさい」 là thất lễ.
Mẫu so sánh: Vてください
Luyện tập
- 早く宿題をしなさい。
- 早く宿題をするなさい。
- 早く宿題をしますなさい。
- 早く宿題をしろなさい。
Xem đáp án và giải thích
「なさい」 đi sau phần thể ます bỏ ます: します → し + なさい.
- 早く起きるなさい。
- 早く起きろなさい。
- 早く起きなさい。
- 早く起きますなさい。
Xem đáp án và giải thích
「起きます」 bỏ ます là 「起き」, thêm 「なさい」 thành lời chỉ bảo với người dưới.
- 先生の話をよく聞くなさい。
- 先生の話をよく聞けなさい。
- 先生の話をよく聞いてなさい。
- 先生の話をよく聞きなさい。
Xem đáp án và giải thích
「聞きます」 bỏ ます là 「聞き」. 「なさい」 không đi với thể từ điển, thể て hay thể mệnh lệnh.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.