N4Nhờ vả・đề nghị・rủ rê・mệnh lệnh
命令形/禁止形
Mệnh lệnh / cấm đoán (rất mạnh)
Cách dùng
Thể mệnh lệnh và thể cấm của động từ, giọng rất mạnh. Cách chia thể mệnh lệnh: ① động từ nhóm 1 đổi đuôi sang hàng え (行く → 行け、飲む → 飲め、話す → 話せ); ② động từ nhóm 2 bỏ る thêm ろ (食べる → 食べろ、見る → 見ろ); ③ nhóm 3: する → しろ、来る → 来い. Thể cấm thống nhất là thể từ điển + な (入るな、心配するな). Phạm vi dùng rất hạn chế: tình huống khẩn cấp (逃げろ), biển báo (止まれ・入るな), huấn luyện thể thao, lời nói thô giữa nam giới, trích dẫn quy định. Dùng với người khác trong giao tiếp hằng ngày sẽ rất thất lễ.
Ví dụ
- 危ないぞ、下がれ。近づくな。Nguy hiểm, lùi lại! Đừng lại gần!
- まだ諦めるな。最後までやれ。Đừng bỏ cuộc vội. Làm đến cùng đi!
- 勝手に決めるな。まず相談しろ。Đừng tự ý quyết định. Bàn bạc trước đã!
Phân biệt 「命令形/禁止形」 và 「Vなさい」
Đều là mệnh lệnh nhưng mức độ khác: thể mệnh lệnh (行け) mạnh nhất, hay dùng khi khẩn cấp hoặc lời nói thô của nam giới; 「なさい」 nhẹ hơn, mang ý dạy bảo (cha mẹ với con, thầy với trò). Cần xem mức độ có hợp ngữ cảnh không.
Mẫu so sánh: Vなさい
Phân biệt 「命令形/禁止形」 và 「Vてください」
「てください」 là lời nhờ / chỉ dẫn lịch sự, dùng hằng ngày; thể mệnh lệnh và thể cấm giọng cực mạnh, dùng với người khác bình thường sẽ rất thất lễ. Tình huống nhờ vả thông thường mà dùng thể mệnh lệnh là quá nặng.
Mẫu so sánh: Vてください
Xem thêm
命令形(しろ)/禁止形(〜な) (N3) — sẽ được giảng sâu hơn ở cấp cao hơn
Luyện tập
- 早く走ろ。
- 早く走るれ。
- 早く走りろ。
- 早く走れ。
Xem đáp án và giải thích
Thể mệnh lệnh của động từ nhóm 1 là đổi đuôi sang hàng え: 走る → 走れ. Giọng rất mạnh, dùng lúc khẩn cấp.
- 早く食べろ。
- 早く食べり。
- 早く食べれ。
- 早く食べるろ。
Xem đáp án và giải thích
Thể mệnh lệnh của động từ nhóm 2 là bỏ る thêm 「ろ」: 食べる → 食べろ.
- 早くしろ。
- 早くするろ。
- 早くすろ。
- 早くしれ。
Xem đáp án và giải thích
Thể mệnh lệnh của 「する」 là 「しろ」, của 「来る」 là 「来い」, cả hai đều là biến đổi đặc biệt.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.