〜たら、〜た(発見)
Khi … thì phát hiện ra … (làm hành động ở vế trước thì nhận ra tình huống vốn đã có sẵn)
Cách dùng
Diễn tả việc khi làm hành động ở vế trước thì phát hiện ra một tình huống vốn đã tồn tại. Điểm mấu chốt là sự thật ở vế sau đã đúng từ trước hành động, người nói chỉ đến lúc này mới biết, nên vế sau thường dùng các hình thức chỉ trạng thái có sẵn như 「〜ていた」, 「〜ていました」, 「なかった」. Hay gặp sau các động từ cảm nhận hoặc di chuyển như 「見たら」, 「帰ったら」, 「開けたら」. Cũng có thể đi cùng 「〜と思っていましたが、〜たら〜た」 để diễn tả thực tế khác với dự đoán. Nếu vế sau là thay đổi mới do hành động gây ra thì thuộc cách dùng “kết quả”, cần xử lý riêng.
Ví dụ
- 郵便受けを見たら、はがきが一枚入っていた。Nhìn vào hộp thư thì thấy có một tấm bưu thiếp.
- 教室に入ったら、電気がつけっぱなしだった。Vừa vào lớp thì thấy đèn vẫn để bật.
- 押し入れを片づけたら、古いアルバムが出てきた。Dọn dẹp tủ âm tường thì tìm ra một cuốn album cũ.
- 朝カーテンを開けたら、外が真っ白になっていた。Sáng ra kéo rèm thì thấy bên ngoài đã trắng xóa.
Phân biệt 「〜たら、〜た(発見)」 và 「〜たら(条件)」
Cùng một mẫu ngữ pháp, sơ cấp đã học (家に帰ったら、友達が来ていました). Trung cấp xuất hiện lại, dùng trong câu dài hơn và cấu trúc đối chiếu trước sau như 「思っていたが、〜たら〜た」.
Mẫu so sánh: 〜たら(条件)
Phân biệt 「〜たら、〜た(発見)」 và 「〜たら、〜た(結果)」
Xem mục “kết quả”. Khác biệt cốt lõi: tình huống phát hiện đã có từ trước hành động, người nói chỉ đến lúc này mới biết; tình huống kết quả chỉ phát sinh sau hành động.
Mẫu so sánh: 〜たら、〜た(結果)
Phân biệt 「〜たら、〜た(発見)」 và 「〜たところ」
Cách nói tương ứng trong văn viết, nghĩa gần với cách dùng phát hiện của 「〜たら」 nhưng trang trọng hơn, thường dùng trong báo cáo, luận văn. Ở giai đoạn này chỉ cần biết.
Mẫu so sánh: 〜たところ
Luyện tập
- 郵便受けを見たら、はがきが一枚入っていた。
- 郵便受けを見たら、はがきが一枚入るていた。
- 郵便受けを見るたら、はがきが一枚入っていた。
- 郵便受けを見たら、はがきが一枚入っていく。
Xem đáp án và giải thích
Điều được phát hiện là trạng thái đã có từ trước hành động nên vế sau dùng 「〜ていた」.
- 朝カーテンを開けたら、外が真っ白になっていた。
- 朝カーテンを開けたら、外が真っ白になろう。
- 朝カーテンを開けたら、外が真っ白になります。
- 朝カーテンを開けたなら、外が真っ白になっていた。
Xem đáp án và giải thích
Tuyết đã phủ từ trước khi kéo rèm, người nói chỉ đến lúc này mới thấy, nên dùng 「〜ていた」.
Xem đáp án và giải thích
Đèn đã bật sẵn trước khi vào lớp, là trạng thái có từ trước nên kết câu bằng thể quá khứ 「だった」.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.