〜たら、〜た(結果)
Sau khi … thì (kết quả) … (sự thay đổi do hành động trước gây ra)
Cách dùng
Diễn tả việc sau khi làm hành động ở vế trước thì xuất hiện một thay đổi hoặc kết quả mới ở vế sau. Cả hai vế đều là việc đã xảy ra nên cuối câu dùng thể quá khứ 「〜た」. Vế sau thường là những cách nói chỉ sự thay đổi như 「〜なった」, 「〜てしまった」. Kết quả này thường là điều người nói không lường trước hoặc không cố ý tạo ra, mang chút cảm giác bất ngờ. Cần phân biệt với cách dùng “phát hiện” cùng hình thức: ở mẫu này tình huống vế sau chỉ phát sinh sau hành động, còn ở cách dùng phát hiện thì tình huống đã tồn tại từ trước hành động. Cũng cần phân biệt với 「〜てから」 chỉ đơn thuần nói thứ tự trước sau, không mang tính bất ngờ.
Ví dụ
- 窓を開けたら、部屋が急に明るくなった。Mở cửa sổ ra thì căn phòng bỗng sáng hẳn lên.
- 熱いお茶を飲んだら、体が温かくなった。Uống trà nóng xong thì người ấm lên.
- 駅前の道を掃除したら、町全体がきれいに見えた。Quét dọn con đường trước ga xong thì cả thị trấn trông sạch sẽ hẳn.
- 思い切って髪を短く切ったら、気持ちまで軽くなった。Quyết tâm cắt tóc ngắn, thế là tâm trạng cũng nhẹ nhõm hẳn.
- 肥料をやったら、鉢の草花が一気に育った。Bón phân xong thì cây hoa cỏ trong chậu lớn vụt lên.
- 久しぶりに階段を上ったら、息が切れてしまった。Lâu rồi mới leo cầu thang, leo xong là thở không ra hơi.
Phân biệt 「〜たら、〜た(結果)」 và 「〜たら、〜た(結果)」
Giáo trình xếp cả hai vào cùng mục 「〜たら、〜た」 nhưng nghĩa ngược nhau. Ở mẫu này, vế sau là thay đổi mới do hành động ở vế trước gây ra (lau xong mới sáng lên); ở mẫu “phát hiện”, vế sau là sự thật đã có sẵn khi hành động diễn ra (trước khi về nhà gói hàng đã đến rồi). Cách xác định: nếu vế sau là kiểu 「なった/〜てしまった」 thì là kết quả; nếu là trạng thái đã có sẵn như 「〜ていた/なかった」 thì là phát hiện.
Mẫu so sánh: 〜たら、〜た(結果)
Phân biệt 「〜たら、〜た(結果)」 và 「Vてから」
「てから」 chỉ nói thứ tự trước sau đơn thuần, người nói biết trước điều sẽ xảy ra; 「〜たら、〜た」 nhấn mạnh kết quả bất ngờ hoặc không nằm trong kế hoạch. 「仕事が終わってから飲みに行った」 (theo kế hoạch) / 「窓をふいたら明るくなった」 (trước khi lau không lường trước).
Mẫu so sánh: Vてから
Luyện tập
- 窓を開けたら、部屋が急に明るくなった。
- 窓を開けるたら、部屋が急に明るくなった。
- 窓を開けてたら、部屋が急に明るくなった。
- 窓を開けましたら、部屋が急に明るくなった。
Xem đáp án và giải thích
「たら」 nối sau động từ thể た; thể た của 「開ける」 là 「開けた」 nên là 「開けたら」.
- 熱いお茶を飲んだら、体が温かくなった。
- 熱いお茶を飲んだら、体が温かくなる。
- 熱いお茶を飲んでら、体が温かくなった。
- 熱いお茶を飲んだら、体が温かくなりたい。
Xem đáp án và giải thích
Khi diễn tả thay đổi thực tế do hành động ở vế trước mang lại, vế sau phải dùng thể quá khứ 「〜なった」.
Xem đáp án và giải thích
「〜たら」 là thể た + ら; thể た của 「切る」 là 「切った」.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.