ば・たら・なら (tổng kết câu điều kiện)
Phân biệt ba dạng điều kiện ば/たら/なら
Cách dùng
「ば」 phần lớn dùng cho quan hệ điều kiện có tính chung, hằng định (quy luật tự nhiên) hoặc điều kiện cần; khi hai vế cùng chủ ngữ thì vế sau nhìn chung không thể là mệnh lệnh hay rủ rê. 「たら」 có phạm vi dùng rộng nhất, vừa diễn tả giả định vừa diễn tả việc chắc chắn sẽ xảy ra, vế sau đi với mọi loại câu. 「なら」 lấy chủ đề/tình huống đã biết của đối phương làm tiền đề, trọng điểm là đưa ra lời khuyên hay phán đoán cho tiền đề đó, hai vế không có thứ tự thời gian nghiêm ngặt (thậm chí vế sau có thể xảy ra trước vế trước).
Ví dụ
- 春になれば、桜が咲く。Xuân đến thì hoa anh đào nở.
- 空港に着いたら、連絡してください。Đến sân bay thì xin hãy liên lạc với tôi.
- 引っ越しするなら、手伝いますよ。Nếu bạn chuyển nhà thì tôi sẽ giúp nhé.
Phân biệt 「ば・たら・なら (tổng kết câu điều kiện)」 và 「Giới hạn vế sau của と・ば・たら」
「と」 hầu như không thể có ý chí/mệnh lệnh/lời nhờ ở vế sau; 「ば」 khi vế trước là động từ hành động và mô tả một sự kiện tương lai cụ thể thì vế sau cũng không thể có ý chí/mệnh lệnh, nhưng khi vế trước là động từ chỉ trạng thái/tính từ (ある・いる・できる・暇だ v.v.) thì được; 「たら」 ít hạn chế nhất, dù vế trước là hành động hay trạng thái, vế sau đều tự do đi với ý chí/mệnh lệnh/lời nhờ, đây cũng là lý do たら được dùng nhiều nhất trong khẩu ngữ.
Mẫu so sánh: Giới hạn vế sau của と・ば・たら
Luyện tập
- 空港に着いたら、連絡してください。
- 空港に着くと、連絡してください。
- 空港に着けば、連絡してください。
- 空港に着くなら、連絡してください。
Xem đáp án và giải thích
Khi vế sau là lời nhờ thì dùng dạng điều kiện ít hạn chế nhất là 「たら」.
- 春になれば、桜が咲く。
- 春になれば、桜を咲かせてください。
- 春になったら、桜が咲きなさい。
- 春になるなら、桜が咲け。
Xem đáp án và giải thích
Kể về quan hệ nhân quả tự nhiên thì dùng 「ば」, vế sau không thể là lời nhờ hay mệnh lệnh.
- 引っ越しするなら、手伝いますよ。
- 引っ越しすると、手伝いますよ。
- 引っ越しすれば、手伝いますよ。
- 引っ越ししたなら手伝う、手伝いますよ。
Xem đáp án và giải thích
Lấy dự định mà đối phương vừa nhắc làm tiền đề rồi nêu ý chí của mình thì dùng 「なら」 tự nhiên nhất.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.