迷惑の受身
Bị … (bị động chịu thiệt, bị làm phiền)
Cách dùng
Thể bị động diễn đạt việc bị thiệt hại hoặc bị làm phiền — cách dùng rất đặc trưng của tiếng Nhật. Cấu trúc: “わたしは + (người) に + (bộ phận / đồ vật) を + られました”. Hai điểm chính: ① tuy là câu bị động, nhưng đối tượng cụ thể bị xâm hại vẫn dùng 「を」 (足を踏まれました、財布を盗まれました) — tiếng Việt nói “chân tôi bị giẫm”, nhưng tiếng Nhật không nói 「わたしの足が踏まれました」 mà nói 「わたしは足を踏まれました」; ② về nghĩa luôn mang cảm xúc “phiền toái, khó chịu”; nếu là việc tốt thì nên dùng động từ cho nhận.
Ví dụ
- 電車で隣の人に足を踏まれました。Trên tàu điện tôi bị người bên cạnh giẫm vào chân.
- 電車で隣の人に足を踏まれました。Trên tàu điện tôi bị người bên cạnh giẫm vào chân.
- 弟にケーキを食べられました。Bánh kem của tôi bị em trai ăn mất.
Cách dùng chi tiết
Bộ phận cơ thể hoặc đồ mang theo bị xâm hại
- 電車で隣の人に足を踏まれました。Trên tàu điện tôi bị người bên cạnh giẫm vào chân.
- 電車の中で財布を盗まれました。Trên tàu điện tôi bị móc mất ví.
Bị ảnh hưởng, phiền toái do hành động của người khác
- 雨に降られて、風邪をひきました。Bị mắc mưa nên tôi bị cảm.
- 友達に来られて、勉強できませんでした。Bạn đến chơi (làm phiền) nên tôi không học được.
Lỗi hay gặp
- Điểm cần kiểm tra quan trọng nhất: đối tượng cụ thể bị xâm hại vẫn dùng 「を」, không đổi thành 「が」. Tiếng Việt nói “chân tôi bị giẫm”, nhưng tiếng Nhật không nói 「わたしの足が踏まれました」, mà nói 「わたしは足を踏まれました」.
- Về nghĩa luôn mang cảm xúc phiền toái, khó chịu. Nếu là việc tốt thì dùng động từ cho nhận (〜てもらいました).
- Nội động từ cũng dùng được như vậy (雨に降られる、子どもに泣かれる) — đây là điểm rất đặc biệt của tiếng Nhật, tiếng Việt không có dạng tương ứng.
Phân biệt 「迷惑の受身」 và 「受身」
Cùng thể bị động, ở đây chỉ riêng cách dùng diễn đạt việc bị thiệt hại, bị làm phiền. Khác ở nghĩa: 「褒められました」 là trung tính / việc tốt, 「食べられました」 là bị thiệt. Hơn nữa bị động phiền toái hay giữ 「を」 để đánh dấu bộ phận bị xâm hại (足を踏まれました).
Mẫu so sánh: 受身
Phân biệt 「迷惑の受身」 và 「Vてあげます/もらいます/くれます」
Được lợi thì dùng động từ cho nhận (〜てもらいました = được người khác làm cho, việc tốt); bị thiệt thì dùng bị động phiền toái (〜られました = bị …, việc xấu). Cảm giác hướng ngược nhau.
Mẫu so sánh: Vてあげます/もらいます/くれます
Luyện tập
- わたしは弟にケーキを食べられました。
- わたしは弟がケーキを食べられました。
- わたしは弟にケーキが食べられました。
- わたしは弟にケーキを食べさせました。
Xem đáp án và giải thích
Trong bị động chịu thiệt, người thực hiện dùng 「に」, đồ vật bị tác động vẫn dùng 「を」.
- 帰る途中で雨が降られました。
- 帰る途中で雨を降られました。
- 帰る途中で雨に降られました。
- 帰る途中で雨に降らせました。
Xem đáp án và giải thích
Nội động từ cũng tạo được bị động chịu thiệt; 「雨に降られる」 chỉ việc bị ảnh hưởng vì trời mưa.
- どろぼうに財布を取られました。
- どろぼうに財布を取らせました。
- どろぼうに財布が取られました。
- どろぼうが財布を取られました。
Xem đáp án và giải thích
Kẻ gây hại dùng 「に」, đồ bị lấy dùng 「を」, vị ngữ dùng thể bị động.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.