使役(させます)
Bắt / cho (ai đó) làm …
Cách dùng
Thể sai khiến, diễn đạt việc bắt hoặc cho ai đó làm gì. Cách chia: ① động từ nhóm 1 đổi đuôi sang hàng あ + せる (行く → 行かせる、飲む → 飲ませる、習う → 習わせる); ② động từ nhóm 2 bỏ る thêm させる (食べる → 食べさせる); ③ nhóm 3: する → させる、来る → 来させる. Trợ từ là điểm khó: người bị sai khiến dùng 「に」 hay 「を」 tùy động từ — câu ngoại động từ dùng 「に」 (学生に感想を書かせます), câu nội động từ dùng 「を」 (子どもを行かせます). Về nghĩa, nó mang sắc thái ép buộc hoặc cho phép, tuyệt đối không dùng với cấp trên.
Ví dụ
- 子どもに部屋を片づけさせます。Tôi bắt con dọn phòng.
- 先生は学生に感想を書かせました。Thầy giáo cho học sinh viết cảm nghĩ.
- 母は妹に留守番をさせました。Mẹ bảo em gái ở nhà trông nhà.
Phân biệt 「使役(させます)」 và 「受身」
Cách chia dễ nhầm: sai khiến là hàng あ + せる (行かせる), bị động là hàng あ + れる (行かれる). Chỉ khác một âm mà nghĩa ngược nhau (bắt người khác làm / bị người khác làm). Phải xác định trước là せる hay れる.
Mẫu so sánh: 受身
Phân biệt 「使役(させます)」 và 「使役受身(させられる)」
Sai khiến là tôi bắt người khác làm; sai khiến bị động là tôi bị người khác ép làm. 「食べさせます」 = (tôi) bắt nó ăn; 「食べさせられました」 = (tôi) bị bắt ăn. Cần xác định hướng ép buộc và chủ ngữ của câu.
Mẫu so sánh: 使役受身(させられる)
Luyện tập
- 子どもに部屋を片付けさせます。
- 子どもに部屋を片付けさせられます。
- 子どもを部屋を片付けさせます。
- 子どもに部屋を片付けらせます。
Xem đáp án và giải thích
Trong câu sai khiến với ngoại động từ, người bị sai khiến dùng 「に」, đối tượng của hành động vẫn dùng 「を」.
- 先生は学生に本文を読ませます。
- 先生は学生を本文を読ませます。
- 先生は学生に本文を読みさせます。
- 先生は学生に本文を読まさせます。
Xem đáp án và giải thích
Thể sai khiến của động từ nhóm 1 là đổi đuôi sang hàng あ rồi thêm 「せる」: 読む → 読ませる.
- 母は弟を野菜を食べさせます。
- 母は弟に野菜を食べさせられます。
- 母は弟に野菜を食べさせます。
- 母は弟に野菜を食べらせます。
Xem đáp án và giải thích
Động từ nhóm 2 bỏ る thêm 「させる」. Khi có tân ngữ, người bị sai khiến dùng 「に」.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.