〜と…た・〜たら…た (phát hiện bất ngờ)
Vừa … thì phát hiện ra … (phát hiện bất ngờ)
Cách dùng
Khi 「と」 hoặc 「たら」 nối với câu ở thì quá khứ, chúng không còn diễn tả điều kiện giả định nữa mà diễn tả “sau khi làm hành động ở vế trước thì bất ngờ phát hiện/xảy ra việc ở vế sau”, hai hành động nối liền nhau, gần như diễn ra đồng thời, và nội dung vế sau thường là điều người nói không lường trước. Mấu chốt phân biệt là thì ở cuối câu: nếu cả câu đang kể một việc cụ thể đã xảy ra (cuối câu ở quá khứ) thì と/たら ở đây không có nghĩa “nếu”, mà có nghĩa “kết quả là phát hiện ra”.
Ví dụ
- 窓を開けると、雪が降っていた。Mở cửa sổ ra thì thấy bên ngoài đang có tuyết rơi.
- 家に帰ったら、誰もいなかった。Về đến nhà thì không có ai cả.
- 財布を開けると、お金が全然入っていなかった。Mở ví ra thì thấy bên trong chẳng có đồng nào.
Phân biệt 「〜と…た・〜たら…た (phát hiện bất ngờ)」 và 「〜と…た (kết quả tất yếu)」
Khi と/たら nối với câu ở thì quá khứ thì không còn diễn tả điều kiện giả định, mà diễn tả “sau khi làm hành động ở vế trước thì bất ngờ phát hiện/xảy ra việc ở vế sau”. Với cảm giác “phát hiện bất ngờ” này, cả たら và と đều dùng được, nhưng と nhấn mạnh hơn đây là phản ứng dây chuyền khách quan, tự nhiên xảy ra, còn たら nhấn mạnh hơn trải nghiệm bất ngờ của cá nhân người nói. Khác với cách dùng “kết quả tất yếu” ở mục kế tiếp: ở đây trọng tâm là “tính bất ngờ”, mục sau là “tính tất yếu”.
Mẫu so sánh: 〜と…た (kết quả tất yếu)
Luyện tập
- 窓を開けると、雪が降っていた。
- 窓を開けたと、雪が降っていた。
- 窓を開けるとは、雪が降っていた。
- 窓を開けると、雪が降っていくた。
Xem đáp án và giải thích
Thể từ điển nối với 「と」, vế sau dùng quá khứ, diễn tả điều phát hiện sau khi làm hành động ở vế trước.
- 家に帰ったら、誰もいなかった。
- 家に帰るたら、誰もいなかった。
- 家に帰ったら、誰もいなかったの。
- 家に帰ってら、誰もいなかった。
Xem đáp án và giải thích
Thể た thêm 「ら」, vế sau dùng quá khứ, diễn tả tình huống phát hiện lúc về nhà.
Xem đáp án và giải thích
Trước 「と」 dùng thể từ điển, vế sau ở quá khứ diễn tả điều phát hiện lúc mở ví.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.