〜て/〜くて(原因)
Vì … (nguyên nhân của cảm xúc / trạng thái tự nhiên)
Cách dùng
Dùng thể て để chỉ nguyên nhân: “vì … nên …”. Kết hợp: động từ thể て, tính từ đuôi い くて, tính từ đuôi な và danh từ で. Giới hạn quan trọng nhất: vế sau không được là ý chí, mệnh lệnh, nhờ vả, rủ rê — chỉ có thể là kết quả tự nhiên, như cảm xúc (びっくりしました・安心しました), trạng thái cơ thể (疲れました), kết quả ngoài tầm kiểm soát (遅れました). Vì vậy 「寒くて、窓を閉めてください」 là sai, phải dùng 「寒いから/ので」.
Ví dụ
- 突然の知らせに驚いて、しばらく動けませんでした。Bị bất ngờ vì tin đột ngột, tôi đứng sững một lúc.
- 部屋が寒くて、なかなか眠れませんでした。Phòng lạnh quá nên tôi mãi không ngủ được.
- 電車が遅れて、約束に間に合いませんでした。Tàu điện đến muộn nên tôi không kịp giờ hẹn.
Phân biệt 「〜て/〜くて(原因)」 và 「〜ので」
Đều chỉ nguyên nhân. Thể て chỉ nguyên nhân có giới hạn chặt: vế sau không được là ý chí, mệnh lệnh, nhờ vả, rủ rê (không nói 「寒くて、窓を閉めてください」); 「ので」 không có giới hạn này. Đây là điểm cần kiểm tra quan trọng nhất.
Mẫu so sánh: 〜ので
Phân biệt 「〜て/〜くて(原因)」 và 「どうして…/〜から」
「から」 nhấn mạnh lý do một cách chủ quan, đi được với mọi vế sau; 「て」 chỉ dùng cho kết quả xảy ra tự nhiên (thay đổi về cảm xúc, cơ thể, năng lực), không đi với câu ý chí.
Mẫu so sánh: どうして…/〜から
Luyện tập
- その知らせを聞くで、びっくりしました。
- その知らせを聞いて、びっくりしました。
- その知らせを聞いてで、びっくりしました。
- その知らせを聞きて、びっくりしました。
Xem đáp án và giải thích
Thể て có thể chỉ nguyên nhân gây ra cảm xúc; thể て của 「聞く」 là 「聞いて」.
- 仕事が忙しくで、行けませんでした。
- 仕事が忙しいで、行けませんでした。
- 仕事が忙しいくて、行けませんでした。
- 仕事が忙しくて、行けませんでした。
Xem đáp án và giải thích
Tính từ đuôi い chỉ nguyên nhân thì đổi 「い」 thành 「くて」: 忙しい → 忙しくて.
- 交通が不便くて、あきらめました。
- 交通が不便なで、あきらめました。
- 交通が不便だで、あきらめました。
- 交通が不便で、あきらめました。
Xem đáp án và giải thích
Tính từ đuôi な chỉ nguyên nhân thì thêm thẳng 「で」: 不便 → 不便で.
Nội dung trang này từ đâu
Các mẫu ngữ pháp được chọn và phân cấp theo phạm vi thi JLPT N5〜N1. Phần giải thích và câu ví dụ do Bunpo Dojo tự biên soạn, không sao chép từ giáo trình. Nếu thấy chỗ nào sai, vui lòng gửi email tới juxingdaochang@foxmail.com.